Yıllık muhasebenin yapıldığı gece Berat Kandili

Berat Gecesi Müslümanlarca mağfiret ve kurtuluş gecesi sayılır. Mü’minler bu gecede ibadetle meşgul olarak bir yıllık amellerinin muhasebesini yapmalıdır.

Berat Gecesi, Müslümanlarca mağfiret ve kurtuluş gecesi sayılır. Mü’minler bu gecede ibadet ve taatle meşgul olarak bir yıllık amellerinin muhasebesini yaparak mükemmel bir insan, olgun bir Müslüman vasfı kazanmak için gelecek günlerine ve hayat işlerine daha düzenli bir istikamet vermek imkânını bulurlar.

Hazreti Âişe (ranha) bu gecenin fazileti hakkında şunları söylüyor: “Günün birinde Hazreti Peygamber yanıma girdi. Elbisesini çıkardı. Aradan zaman geçmeden tekrar giyindi. Bunun üzerine beni şüphe, kıskançlık sardı. Ortaklarımdan birinin yanına gidecek sandım ve peşini takip ettim. Medine’nin kabristanı olan Bakîu’l-Garkad’da kendisine eriştim. Mü’minlere ve şehidlere istiğfar ve dua ediyordu. Kendi kendime: ‘Anam babam sana feda olsun! Sen Rabb’ının rızası uğrunda, ben ise dünya peşindeyim!’ diyerek döndüm. Soluk soluğa eve girdim. Arkamdan da Rasulullah (sas) girdi. ‘Neden böyle hızlı nefes alıyorsun?’ dedi. Ben, ‘Anam babam uğruna feda olsun. Yanıma gelip elbisenizi çıkardıktan sonra tekrar giyindiniz, beni kıskançlık tuttu. Ortaklarımdan birinin yanına gideceğinizi zannettim. Nihayet sizi kabristana giderken gördüm.’ dedim. Resul–ü Ekrem, ‘Rasulullah sana haksızlık edecek diye mi korkuyorsun?’ dedi. Ardından Cibril geldi ve şöyle dedi:

‘Bu gece Şa’bân’ın on beşinci gecesidir. Cenabı Hak bu gecede Benî Kelb kabilesi koyunlarının sayısı kadar kimseyi cehennemden âzâd eder. Fakat bu gece Allah; müşriklerin, kincilerin, akrabalarıyla münasebeti kesenlerin, hayat ve ihtişamlarına mağrur olanların, ana ve babalarına isyan edenlerin, içki düşkünlerinin yüzlerine bakmaz.’

Resul–ü Ekrem, elbisesini çıkardı. ‘Bu gece ibadet etmeme müsaade eder misiniz?’ buyurdu. ‘Evet, sana anam babam feda olsun.’ dedim. Peygamber namaza kalktı. Secdeye kapanıp uzun müddet kaldı. Endişelendim, elimle yokladım. Elim, ayağının altına dokununca kımıldadı. Ben de sevindim. Secdede şöyle niyaz ettiğini işittim: ‘Allah’ım! azabından afvına, gazabından rızana sığınıyorum. Sen’den yine Sana iltica ediyorum. Şânın yücedir. Sana yaptığım senayı Senin kendine yaptığın senaya denk bulmuyorum. Sana lâyık bir surette hamd etmekten âcizim.’

Sabah olunca bunları Resul–ü Ekrem’e söyledim. O da, ‘Yâ Âişe, bunları öğrendin mi?’ dedi. ‘Evet yâ Rasulallah.’ dedim. Resuli Ekrem; ‘Bunları hem öğren hem de başkalarına öğret. Zira bunları bana Cibril öğretti ve secdede bunları okumamı ta’lîm buyurdu.’ dedi.”

Olacak hadiseler kaydedilir

Bir sene zarfında gelecek yılın Berat Gecesi’ne kadar vuku bulacak hadiseler melekler tarafından birer deftere yazılır. Bir sene zarfında vuku bulacak zelzeleler, olaylar, harpler... Bunların defteri Cebrail Aleyhisselam’a verilir. Rızıkla ilgili defterler Mîkâîl Aleyhisselam’a verilir. Ve öleceklerin defterleri Azrail Aleyhisselam’a verilir.

Ebu Hüreyre, Peygamberimiz (sas)’in şöyle buyurduğunu rivayet eder: “Şa’bân’ın on beşinci gecesinde Cebrail Aleyhisselam bana geldi ve bana, “Yâ Muhammed (sas), başını semâya kaldır.” dedi. Ben de, “Bu gece ne gecedir?” dediğimde Cebrail, “Bu gece öyle bir gecedir ki Allah Teâlâ Hazretleri bu gece ebvâbı rahmetinden üç yüz bâb fetheder ve kendisine şirk eden ve sâhır, kâhin, şürbi hamra ve zinaya devam eden ve vâlideynini incitenler müstesna olduğu halde bilcümle mü’minleri mağfiret eder.” dedi.

Efendimiz (sas) buyurmuşlardır ki; “Şâ’bân ayının ortasında bulunan (Berat) Gecesi olunca gecesini kaim, gündüzünü saim olunuz. Çünkü Allah Teâlâ, güneş battıktan sonra dünya semâya nüzul eder ve der ki; ‘İstiğfar eden yok mu? Onu mağfiret edeyim. Rızık isteyen yok mu? Ona rızık vereyim. Bir derde mübtelâ olan yok mu? Onu afiyete kavuşturayım. Bir şey isteyen yok mu? İstediğini vereyim...’ Fecir doğuncaya kadar böyle der.” (Râmuzul Ehadis)

Meleklerin semâda iki bayram gecesi vardır. Biri Leyle–i Berat ve birisi de Leyle–i Kadir’dir. Çünkü bu iki gece Cenabı Hak azze ve celle hazretleri kullarına rahmet ve mağrifetini bol ihsan buyurmuştur. Bu gece öyle bir tefrik gecesidir ki o sene içinde nice kimselerin kabirleri kazılacaktır. Fakat kendilerinin haberi yoktur. Fahr, sürür, kibir, gururdadır. Ve nice kimseler vardır ki mal mülk arzusu peşindedir. Halbuki kendisi için helak mukarrerdir. Ve nice kimseler vardır ki hayr u atâ ümidindedir. Halbuki kendisi için bela mukarrerdir, işte böyle ehemmiyetli bir gece içinde gaflet muvafık değildir.

Berat Gecesi’ni nasıl ihya etmeli?

Berat Gecesi’nde nafile namaz kılmalı, Kur’an okumalı. Hazreti Peygamber (sas), “Bir demire su isabet edince nasıl paslanırsa, kalbler de öyle paslanır.” buyurmuşlardı. Ashab, bunun ilacını sordular. Resûl–ü Ekrem, “Ölümü hatırlamak ve Kur’an okumaktır.” cevabını verdi.” Yine Berat Gecesi akşam namazından sonra üç kere Yasin Sûresi ve her birinin sonunda da Berat duası okunabilir. Birincisi Allah’ın saîd kullarından olmak niyyetiyle. İkincisi hayırlı uzun ömür niyetiyle. Üçüncüsü kaza ve belâlardan emin olup hayırlı rızık için.

(Ramazanoğlu Mahmud Sami hocaefendiden)

Yazı http://www.zaman.com.tr/?bl=mubarekgunler&alt=beratkandili&trh=20050806&hn=94510 adresinden alınmıştır.